|
|
 |
text size |
 |
از حوزه اجتماعی
افغانستان: دموکراسی پیرسالار.
بکتاش سیاووش - واشنگتن پریزم
کابل، افغانستان
افغانستان یکی ازکشورهای جوان منطقه آسیاست که بر مبنای گزارش ها از مجموع ٢۵
میلیون نفر جمعیت آن، ۱٠میلیون در سنین ۱۵ تا ٣۵ سالگی قرار دارند. از آنجایی که سه
دهه جنگ همه دارو ندار این کشور را به باد نیستی سپرده است، نسل جوان افغان درین
سال ها قربانیان اصلی جنگ، درگیری، بحران های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی بوده اند.
لذا با توجه به وضعیت جوانان افغان، نظریه معروف آینده هر کشوری به نسل جوان
آن تعلق دارد، تصویرخوبی از آینده این کشور را به نمایش نمی گذارد. چراکه ملت در
کنار نیاز به تدبیر حکیمانه خردمندان، به بازوان توانا و افکار شفاف و روشن جوانان
هم احتیاج دارد. جوانانی که در بستر آموزش وپرورش، رشد یافته و تکامل نمایند.
جوامع بين المللی، آموزش و پرورش سراسری را بزرگترين دستاورد و موفقيت
افغانستان بعد از طالبان عنوان می کنند. اما واقعیت این است که، بنیادی ترین مشکل
جوانان در افغانستان مشکل آموزش وپرورش در سطح ابتدایی وعالی می باشد. کمااینکه در
برخی از استان ها و به ویژه استان های جنوب، تقريبا نصف مکاتب يا سوزانده شده اند،
و يا خود آموزگاران از ترس، مکاتب شان را بسته اند. چراکه درین مناطق اوضاع به طور
قابل ملاحظه ای خاطرات رژيم طالبان را در ذهن ها زنده می کند. زیرا حمله به مکاتب و
جلوگیری از آموزش و پرورش، یکی از اهداف دايمی طالبان می باشد. کمااینکه به منظور
ايجاد ترس در مردم، شبنامه های تهديدآميز پخش می شود.
در حال حاضر در افغانستان ۴۰ هزار دانشجو در ۱۳ دانشگاه و ۶ مؤسسه عالی
تربيت معلم مشغول تحصیل هستند. بيش از ۱۱ هزار تن از دانشجويان در خوابگاه به سر می
برند. این در حالی است که بودجه سالانه وزارتخانه مذکور، کمتر از يک در صد کل بودجه
کشور است
کوتاهی حکومت
با وجود کمک های جامعه جهانی و حضور این نیروها در صحنه بازسازی و حمایت از دولت
نوپای افغانستان، سالانه هزاران جوان متقاضی از راهیابی به دانشگاه های این کشور
بازمی مانند. مثلا امسال نزدیک به ۶۰ هزار داوطلب در آزمون ورودی دانشگاه ها
(کنکور) شرکت کرده بودند. اما پس از اعلام نتایج مشخص شد که تنها ۲۲ هزار تن
توانستند به دانشگاه ها راه یابند، و نزدیک به ٣۸ هزار نفر دیگر از امکان دسترسی به
تحصیلات عالی بازماندند.
"اعظم دادفر" وزیر تحصیلات عالی افغانستان می گوید،
دلیل اینکه بیش از نیمی از دانش آموزان نتوانستند به دانشگاه ها راه یابند این نیست
که آنها توانایی کامیابی نداشته اند. بلکه سبب اصلی این است، که نهادهای تحصیلات
عالی ظرفیت جذب این تعداد داوطلب را ندارند.
در حال حاضر در افغانستان ۴۰ هزار دانشجو در ۱۳ دانشگاه و ۶ مؤسسه عالی تربيت
معلم مشغول تحصیل هستند، که ۲۲ در صد آنها را دختران تشکيل می دهند. بيش از ۱۱ هزار
تن از دانشجويان در خوابگاه به سر می برند. لذا "وزارت تحصيلات عالی" مجبور است
برای آنها غذا نيز تهيه کند. این در حالی است که بودجه سالانه وزارتخانه مذکور،
کمتر از يک در صد کل بودجه کشور است.
کیفیت پایین
مواد درسی که هم اکنون به عنوان مطالب اصلی در نهادهای تحصيلات عالی
افغانستان تدريس می شود، دست کم ۲۰ سال پيش تهيه شده اند. در عین حال، اینک سطح
تحصيلات بيش از ۶۰ در صد استادان دانشگاه ها در افغانستان بالاتر از ليسانس نيست.
بنابراین دانشجويان نهادهای تحصیلات عالی پس از فراغت، دارای مهارت های لازم
نیستند. لذا این سطح پایین و کهنه دانش این فارغ التحصیلان است، که در بیشتر موارد
تنها دلیل عدم جذب آنها به نهاد های مسلکی می شود. کمااینکه هم اکنون در بيشتر
موسسات دولتی و غيردولتی در افغانستان، از شهروندان خارجی به عنوان نيروی متخصص و
کارشناس استفاده می شود.
